|
Soon you'll be able to read here the masterpieces of the Georgian Literature.
Hope you'll enjoy it! (NB: Geo font is AcadNusx. In case you can't get it, let us know. We'll provide you with one)
Dear Friends,
As my dissertation is going to be fininshed soon, me and my team will offer you the translations (and originals) of:
Shota Rustaveli
Nikoloz Baratashvili
Ilia Chavchavadze
Vazha Pshavela
Galaktion Tabidze
Lado Asatiani
Nodar Dumbadze
and other famous Georgian writers.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
The eagle arwivi
I had seen the eagle arwivi vnaxe daWrili Who had a fight with crows, yvav-yornebs eomeboda He was trying to get up, ewada beCavs adgoma, But was unable to do so. magram veRara dgeboda.
With broken wing and bleeding heart cal mxars miwaze miaTrevs, He was saying: "Oh you, crows, gulispirs sisxli scxeboda, You attacked me when I was asleep... “vah, dedas Tqvensas, yovebo, In any other case, you know, cud dros CamigdeT xelada, I would just tear your feathers off!" Torem vnaxavdi Tqvens bumbuls gaSlils-gafantuls velada”
Vazha Pshavela vaJa-fSavela
(V.M.) ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wind is blowing
Wind is blowing and blowing and blowing, Leaves are following after and through, The army of trees, the queue of trees are bowed down, Where are you? Where are you? Where are you? There is rain, there is snow, there is snow, I would never find you, I guess, really no, Your image follows me by, Everywhere, everyday, every time. The smoky thoughts from the distant sky are falling, Wind is blowing and blowing and blowing.
Galaktion Tabidze
(V.M. & A.K) ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
The sleeping woman
I'm looking at you, You are sleeping quiet, Your crystal breast Is making me dieing. I hear it is moving Nicely and gently, And your heart is beating With its honest ethics. Your tender cheeks Are red as a fire, And lips made from ruby Are covered by smile. Your sleep is magnific As vision of Heavens, And shadows of Angels Are covering its innocence. Your breathing is pure Like you and your soul too, He is the happiest Whom you belong to!
Ilia Chavchavadze
(V.M.)
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
***
Look, Helen, the spring has come, gazafxuli Semosula, len,
Watch the birds that made their nests, budeebi gauwyviaT Citebs . . .
I’ll buy for you the colored flax, me giyidi wiTel-yviTel CiTebs,
You just bead my white linen! TeTri tilo momiqarge Sen!
Look, Helen, the spring has come! gazafxuli Semosula, len!
I made you dream about hayfield moganatre saTibi da tye,
and forest,
To dream about the smell of elder-berry, suni qusliT gasresili
crushed by bare heel, anwlis,
About the view of Betania church Sors gumbaTi beTaniis
in distant mountains, taZris
About blue and pure, romantic day... da cisferi, uborkilo dRe ...
I made you dream about hayfield moganatre saTibi da tye!
and forest.
I won’t hold you any more at home, awi aRar gagaCereb Sin,
It won’t be as “prison cell” for you, awi ojaxs ver daarqmev
“dilegs”,
Let our son run along the meadow mkvircxli biWi Seuyene
path, biliks -
Feel the hound’s freedom and lead us. mwevariviT gamixtune win!
I won’t hold you any more at home. awi aRar gagaCereb Sin!
Look, Helen, the spring has come, gazafxuli Semosula len,
Watch the birds that having fun, ria-ria gaumarTavT Citebs ...
I’ll buy for you the flowered flax, me giyidi yvavilian CiTebs,
You just bead my white linen! TeTri tilo momiqarge Sen!
Look, Helen, the spring has come! gazafxuli Semosula, len!
Murman Lebanidze murman lebaniZe
---------------------------------------------------------------------------
saqarTveloSi
saqarTveloSi ibadebodnen
da Semdeg mudam wuxdnen amaze:
eh . . . wuTiT mainc dabrundebodes
Cveni bavSvoba da silamaze.
Tavs ar moiklavs qarTveli, ara,
is SeiZleba brZolaSi mokvdes
erTi imediT:sicocxle marad
gagrZeldes qveynad da ganmeordes.
saqarTveloSi roca kvdebodnen,
ufro da ufro wuxdnen amaze:
eh . . . wuTiT mainc dabrundebodes
Cveni bavSvoba da silamaze!
Cven vaJkacoba ZvelTagan mogvdevs,
yvelam gaigos, yvelam icodes!
Cven, SeiZleba, brZolaSi movkvdeT,
magram arc maSin vtovebT sicocxles.
radgan sicocxle ase navardobs,
sikvdilis yvela kari darazeT
da im bednier dRes gaumarjos,
roca Cven gavCndiT am qveyanaze!
lado asaTiani
--------------------------------------------------------------------------------
ar vici ase ram Semayvara!
yvela xevsuri da yvela svani,
qarTveli qali Tvalebmayvala,
Cemi Tbilisi da firosmani,
ar vici, ase ram Semayvara!
mokvda Tu ara, yvelam acxona,
cocxali arvin ar miikara,
me firosmanis quCaze vcxovrob
da yovel diliT vxvdebi nikalas.
Zilgatexili da areuli
Wiqa arayiT gaixsnis madas,
mere SekrTeba, viT mTvareuli
da orTaWalis lamazebs xatavs.
qarTuli zeca, qarTuli zvari,
mtkvari mRvrie da mtkvari ankara . . .
Cemi Tbilisi da firosmani,
ar vici, ase ram Semayvara!
lado asaTiani
--------------------------------------------------------------------------
krwanisis yayaCoebi
hei, Tqven, aragvelebo, gaumaZRarno omiTa,
Tqvens saflavebTan mosvla da muxlis modreka mominda.
SavCoxiano vaJkaco, Wriloba xom ar Segxsnia?!
es sisxli aris, Tu marTla yayaCoebis cecxlia?!
SavCoxiano vaJebo, ese ram gagaxalisaT,
Jriali xom ar mogesmaT oJa jurxais farisa?!
simRera xom ar mogesmaT patara kaxis xmalisa?!
iqneb, me Tvali matyuebs, zeca mabrmavebs kriala,
maSin Tqven TviTon aRsdegiT da marqviT omaxianad:
Tu arc yayaCos cecxlia da arc axali iara,
ma es beberi krwanisi ra Zalam aabrdRiala?!
hei, Tqven, aragvelebo, gaumaZRarno omiTa,
Tqvens saflavebTan mosvla da muxlis modreka mominda.
lado asaTiani
me da Rame
exla, roca am striqons vwer, SuaRame iwvis, dneba,
sio, sarkmliT monaqroli, velTa zRapars meubneba.
mTvariT nafens aremare ver icilebs vercxlis sabans,
sio arxevs da atokebs Cems sarkmlis win iasamans.
ca mtredisfer, lurj sxivebiT ise aris daserili,
ise aris savse grZnobiT, viT riTmebiT es werili.
saidumlo SuqiT are ise aris Sesudruli,
ise savse uxv grZnobebiT, viT am Rames Cemi guli.
didi xnidan saidumlos mec Rrmad gulSi davatareb,
ar vumJRavneb qveynad arvis, niavsac ki ar vatareb.
ra ician megobrebma, Tu ra naRvels itevs guli,
an ra aris mis siRrmeSi saukunod Senaxuli.
ver momparavs bnel gulis fiqrs wuTi wuTze uamesi,
saidumlos ver momtacebs qalis xvevna da alersi;
verc Zilis dros neli oxvra, da verc Tasi RviniT savse,
ver wamarTmevs mas, rac gulis bnel siRmeSi movaTavse.
mxolod Ramem, uZilobis dros sarkmelSi mokamkamem,
icis Cemi saidumlo, yvela icis TeTrma Ramem.
icis - rogor davrCi oblad, rogor vevne da vewamwe,
Cven orni varT qveyanaze: me da Rame, me da Rame!
galaktion tabiZe
saqarTvelo iyo maTi saocnebo saxeli
Zvelad Turme, roca mtrebis uTvalavi jarebi
modiodnen, rom gaeRoT saqarTvelos karebi,
mamakacebs gverdiT hyavdaT, viT foladis farebi,
da mtrebs maTTan erTad scemdnen saqarTvelos qalebi.
ise mtkice iyvnen Turme, viT metexis kedeli,
gmiri Tamar vaSlovneli da maia wyneTeli.
maTi xmali cecxls afrqvevda, mteri TrToda verani,
saqarTvelos cis fers hgavda feri maTi meranis.
sadac unda yofiliyvnen, marad dauzraxvelni, -
saqarTvelo iyo maTi sayvareli saxeli.
brZolis velze midiodnen rainduli ocnebiT,
midiodnen da mihqondaT Calisferi droSebi,
bevrjer sisxliT SeRebila maTi avgarozebi.
sadac unda yofiliyvnen, Tund samaris karamdis,
osmaleTis miwa iyo, Tund mindori marabdis, -
saqarTvelo iyo maTi sayvareli maradis.
sadac unda aRemarTaT satevari da gora,
vaJkacurad miiwevdnen, vaJkacurad gahqondaT -
sparseTSi Tu daRestanSi, krwanisTan Tu SamqorTan,
saqarTvelos erTi muWa cxeli miwa Tan hqondaT.
sikvdilis win rusTavelis Sairebis ZaxiliT
miwas gulSi Caikravda qarTleli Tu kaxeli, -
saqarTvelo iyo maTi saocnebo saxeli.
Svilebs omSi agzavnidnen warbSekruli dedebi,
agzavnidnen, abarebdnen dedur daimedebiT:
Tu isari zurgSi mogxvdeT, ar daiWraT mkerdebi,
xelmeored nu genaxoT saqarTvelos edemi!
ise mtkice iyvnen Turme, viT metexis kedeli,
gmiri Tina wavkiseli da maia wyneTeli.
maTi xmali cecxls afrqvevda, mteri TrToda verani,
saqarTvelos cis fers hgavda feri maTi meranis.
mamulisTvis daiRupnen vaJkacobis msaxvelni,
saqarTvelo iyo maTi uwmindesi saxeli.
lado asaTiani
***
rusTvelis prospeqtze siaruli
nu momiSalos RmerTma,
viyo mudam ase mxiaruli,
qarTveli poeti merqvas.
puris natexi da erTi litra Rvino
simdidred CamiTvaleT,
Tu meti vinatro an es viTakilo, -
ver vnaxo samoTxis mTvare...
mxolod drodadro damaretianos
qaSveTis Semoxedvam -
rusTvelis prospeqtze xetiali
nu momiSalos RmerTma!
lado asaTiani
abasTumani
abasTumani - xabazTubani...
mzem fanjrebidan SemoanaTa.
Cemi sawoli da sasTumali,
Cemi palata, TeTri palata.
Cemi simReris eSxiT eSxiT mimqrali
qeraTmiani eqimi qali,
kelaptariviT CemTvis damwvari
da sanukvari sikvdilis dRemde...
kviraSi erTxel TeTri sacvali
moxetiale cxovrebis Semdeg...
sanTliT SuaRamis akelaptreba
da gatexili sicxis sazomi...
wevxar, ocnebob da genatreba,
odaSi rom dgas, is xis sawoli.
gana odesme damaviwydeba
abasTumanSi Tavdaviwyeba?
TeTr magidaze wignebis grova,
cisfer vazaSi naZvis rto mwvane,
ocneba:Tbiliss wasvlis droc mova,
miiwureba agvisto male!
abasTumani - xabazTubani...
mze fanjrebidan moipareba,
Cemi sawoli da sasTumali,
Tavdaviwyeba da netareba.
lado asaTiani
qarTuli ena
saqarTvelos mTebSi gagaCina zenam,
siyvarulis, leqsis, sadRegrZelos enav!
moimRera dRemdis uZvelesma tomma
Slegi CanCqerebis napralebze xltoma,
myinvarebis RvTiur brwyinvalebiT dnoba,
jagnarebSi irmis jogis navardoba,
gafantuli faris mTaze dajanReba
da qarTuli faris farze dajaxeba!
uZvelesma tomma dRemdis moimRera,
mwife puris yana qarSi rogor Relavs,
sarkineTSi grdemlze rogor scemen uros
da varskvlavi zRvebze rogor mogzaurobs,
an mTvarian RamiT cixe-koSkis CrdilSi
ra tkbilia farul siyvarulis SiSi,
roca RamismTevlebs lxini gaumarTavT
da sizmrebi roca Tvlemen sasTumalTan...
saqarTvelos mTebSi gagaCina zenam,
xmaTa xaverdebis da RmerTebis enav!
lado asaTiani
usiyvarulod
usiyvarulod
mze ar sufevs cis kamaraze,
sio ar dahqris, tye ar krTeba
sasixarulod. . .
usiyvarulod ar arsebobs
arc silamaze,
arc ukvdaveba ara arsebobs
usiyvarulod.
magram sul sxvaa siyvaruli
ukanaskneli,
rogorc yvavili Semodgomis
xSirad pirvels sjobs,
igi ar uxmobs qariSxlian
umizno vnebebs,
arc ymawvilur Jins, arc velur xmebs
igi ar uxmobs. . .
da Semodgomis siciveSi
velad gazrdili,
is gazafxulis naz yvavilebs
sulac ara hgavs. . .
sios magivrad qariSxali
ealerseba
da vnebis nacvlad uxmo alerss
garemoucavs.
da Wkneba, Wkneba siyvaruli
ukanaskneli,
Wkneba mwuxared, nazad, magram
usixarulod.
da ar arsebobs qveyanaze
TviT ukvdaveba,
TviT ukvdavebac ar arsebobs
usiyvarulod!
galaktion tabiZe
romeli saaTia?
exla, ra Tqma unda, Zlier gvianaa.
gulSi mwuxarebam Rame gaaTia. . .
mainc ar masvenebs mware sinanuli -
romeli saaTia? romeli saaTia?
vdgevar fanjarasTan, Rame ar icvleba,
mTeli Semodgoma Tavze damaTia.
exla mxolod sami iyos, SeiZleba?
romeli saaTia? romeli saaTia?
samis, SeiZleba, aris mesamedi,
magram gaixedav, mainc wyvdiadia,
kivis sadguridan zari mecamete -
romeli saaTia? romeli saaTia?
fiqrSi gaxveula bneli derefani,
Ramis meetle rom veRar daatia.
isev nerviulad rekavs telefoni, -
romeli saaTia? romeli saaTia?
RmerTo, rogor moxda, wvima mosisxari
TiTqos Seuwyveti kupris nakadia,
aRar gaTendeba Rame sazizRari!
romeli saaTia? romeli saaTia?
iyo Sarl bodleri: “mware da Zvirfasi
Trobis saaTia, Rvinis saaTia!”.
ase iZleoda pasuxs SekiTxvaze
romeli saaTia?
galaktion tabiZe
meri
Sen jvars iwerdi im Rames, meri!
meri, im Rames mag TvalTa kvdoma,
sandomian cis elva da feri
mwuxare iyo, viT Semodgoma!
afeTqebuli da mocaxcaxe
iwoda naTel alTa krebuli,
magram sanTlebze ufro eg saxe
iyo idumal gafiTrebuli.
iwoda taZris gumbaTi, kalTa,
vardTa dioda neli surneli,
magram lodiniT daRalul qalTa
sxva aris locva ganukurneli.
mesmoda Seni ugono fici. . .
meri, Zvirfaso! dResac ar mjera. . .
vici wameba, magram ar vici:
es glova iyo Tu jvariswera?
lodebTan viRac mwared godebda
da beWdebis Tvlebs qarSi kargavda. . .
iyo obloba da Secodeba,
dResaswauls ki is dRe ar hgavda.
taZridan gasuls nabiji Cqari
sad matarebda? xedva mimZimda!
quCaSi mZafri dahqroda qari
da ganuwyvetlad wvimda da wvimda.
nabadi tanze Semovixvie,
Tavi mivande fiqrs Seuwyvetels;
oh! Seni saxli! me saxlTan iqve
Rone-mixdili mivaweq kedels.
ase mwuxare videqi didxans
da Cems win Savi, swori verxvebi
aSrialebdnen foTlebs bnelxmians,
rogorc gafrenil arwivis frTebi.
da Srialebda toti verxvisa,
raze-vin icis! vin icis, meri!
bedi, romelic me ar meRirsa
qars mihyveboda, rogorc namqeri.
sTqvi: uecari gasxivosneba
rad Caqra ase? vis vevedrebi?
rad aSrialda Cemi ocneba,
rogorc gafrenil arwivis frTebi?
an cas RimiliT rad gavcqerodi,
an rad viWerdi Suqs mokamkames?
an “mesaflaves” risTvis vmRerodi,
an vin ismenda Cems “me da Rames”?
qari da wvimis wveTebi xSiri
wydebodnen, rogorc mwydeboda guli
da me avtirdi, viT mefe liri,
liri, yvelasgan mitovebuli.
galaktion tabiZe
________________________________________________________________
mTawmindis mTvare
jer arasdros ar Sobila mTvare ase wynari!
mdumarebiT Semosili SeRamebis qnari
qrolviT iwvevs cisfer landebs da xeebSi aqsovs. . .
ase Cumi, ase nazi jer ca me ar maxsovs!
mTvare TiTqos zambaxia SuqTa mkrTali mZiviT,
da mis SuqSi gaxveuli msubuq sizmariviT
mosCans mtkvari da metexi TeTrad moelvare. . .
oh! arasdros ar Sobila ase nazi mTvare!
aq Cems axlos moxucis lands sZinavs mefur ZiliT,
aq mwuxare sasaflaos, vardiT da gviriliT,
efineba varskvlavebis krToma mxiaruli. . .
baraTaSvils aq uyvarda oblad siaruli. . .
da mec movlvde simRerebSi tbis sevdian gedad,
oRond vTqva, Tu Ramem sulSi rogor Caixeda,
Tu sizmarma viT Seisxa cidan camde frTebi,
da gaSala ocnebaTa lurji ialqnebi;
Tu sikvdilis siaxlove rogor asxvaferebs
momakvdavi gedis hangTa vardebs da CanCqerebs,
Tu rogor vgrZnob, rom sulisTvis, am zRvam rom aRzarda,
sikvdilis gza arra aris, vardisfer gzis garda;
rom am gzaze zRaparia mgosanT siTamame,
rom arasdros ar yofila ase Cumi Rame.
rom, aCrdilno, me Tqvens axlos sikvdils vegebebi,
rom mefe var da mgosani da simReriT vkvdebi,
rom wahyveba saukunes Tqvengan Cemi qnari. . .
jer arasdros ar Sobila mTvare ase wynari!
galaktion tabiZe
------------------------------------------------------------------------------
es kaci ase ilocavs
RmerTo, maCvene yanebi
am sarwyavT monayvanebi;
RmerTo, damaswar zafxulsa,
fqvils am wisqvilzed dafqulsa.
yovlad wmindao, damadev
wylurzed wamali samTeli,
SemaZlebine aRvanTo
me Sens winaSe sanTeli.
daviT guramiSvili
|